Sportsko društvo Pobjednik Brčko

Mala učionica karate termina

Riječ KARATE dolazi iz Japanskog jezika i znači "prazna ruka" što, međutim podrazumijeva i značenje "bez ikakvih zlih namjera". Osnovni princip je bio obraniti se od protivnika praznih ruku, bez oružja. Ovakvim načinom borbe um se mora osloboditi zlih misli.

Jedna je od najpopularnijih borilačkih vještina na svijetu gdje noge, ruke, vrhovi prstiju, koljena i laktovi služe kao prirodna pomagala za odbranu i napad.

Karate je primjeren za oba spola i sve dobne skupine (od 5 godina nadalje), pa njegova popularnost kao takmičarskog i rekreativnog sporta sve više raste. Privlačnost karatea leži u činjenici da ga vježbači mogu praktikovati zbog rekreacije, samoodbrane ili takmičenja.

Karate je jedna od najprofinjenijih borilačkih vještina, a odlikuje ga stilizovano, nadzirano i nadasve kreativno izvođenje tehnika, te nenadmašna okretnost i snaga tijela.

 

dojo: Dvorana u kojoj se vježba karate.

sensei: Glavni trener u klubu

karateka: Onaj koji trenira karate (karatista, karataš)

rei: pozdrav

sensei ni rei: pozdrav sensei-u

shomen ni rei:pozdrav prema naprijed (publici)

otaigai ni rei: pozdrav partneru

hajime: kreni

yoi: naredba koja znači spremi se

yame: stop

yasme: odmor

kamaite: izvršite

kata: Borba sa zamišljenim protivnikom

kumite: borba, sparing

kime: Snažna kontrakcija mišića na kraju udarca ili bloka

kiai: Krik koji prati osobito snažan kime

embusen: Zamišljene crte na podu po kojima se krećemo pri izvođenju kate.

 

Brojevi na japanskom

Broj      Japanski     Čita se

1 (1.)     ichi (sho)     ič (šo)

2           ni               nji

3           san             san

4 (4.)     shi (yon)      ši (jon)

5           go              go

6           roku            rok

7 (7.)    shichi (nana) šič (nana)

8          hachi           hač

9          ku               ku

10         ju               džu

 

StilovI

U karateu iz različitih tradicija razvio se određen broj karate stilova koji se međusobno razlikuju u filozofiji i načinima izvođenja pojedinih tehnika, naglasku na pojedinim principima, katama, borbenoj taktici i sl.

U svijetu su najraširenija 4 stila koja su i u WKF:

  • Shotokan
  • Goju-ryu
  • Shito-ryu
  • Wado-ryu

Tradicionalni Okinavljanski stilovi

  • Shorin-ryu
    • Kobayashi-ryu
    • Matsubayashi-ryu
    • Shobayshi-ryu
    • Matsumura Seito
  • Goju-ryu
  • Uechi-ryu
  • Kojo-ryu
  • Ruei-ryu
  • To'on -ryu (Touon-ryu)

 

KATE

Heian serija učeničkih kata su obično prve kate koje se uče u Shotokan stilu, ali i mnogim drugim stilovima.

Heian shodan kata uvodi karate učenika u svijet kata i sadrži temeljne karate tehnike. Tehnike se izvode u stavovima zenkutsu dachi i kokutsu dachi, uglavnom po jedna tehnika u jednom stavu. Za njeno pravilno izvođenje obično je potrebno oko 40 sekundi.
Heian nidan daje naglasak na uvježbavanje stava kokutsu dachi, sadrži tehnike koje su brzo povezane i izvode se u jednom stavu, sadrži tehnike kod kojih se istovremeno blokiranja i udara i ima složeniji ritam od kate Heian shodan. Za pravilno izvođenje ove kate obično treba 50-60 sekundi.
Heian sandan stavlja naglasak na stav Kiba dachi koji je fizički naporan i teško je njime ovladati. U njoj se nastavlja s uvježbavanjem više uzastopnih tehnika u jednom stavu, a sadrži i tehnike borbe kod koje su ruke sputane, zadržane. Za pravilno izvođenje ove kate obično treba 40 sekundi.
Heian yondan je kata u kojoj se izmjenjuju elementi koji se izvode sporo uz postepeno povećavanje kontrakcije mišića, sa brzim, žustrim tehnikama. Za pravilno izvođenje potrebno je oko 50 sekundi.
Heian godan je zadnja kata Heian serije, sadrži promjene visine stavova i ritma. Uvodi stav Teiji dachi i jedina je Heian kata koja sadrži skok. Za pravilno izvođenje potrebno je 45-50 sekundi.

Nekada su se Heian kate nazivale Pinan, taj se naziv koristio na Okinavi, a neki ga stilovi i danas koriste. Kate shodan i nidan zamjenile su mjesta (tako je Hein shodan= Pinan nidan, a Heian nidan=Pinan shodan). Pinan kate nastale su oko 1900.g. da bi se vježbanje karatea omogućilo djeci i olakšalo početnicima da krenu postepeno od jednostavnijih kata ka složenijima. Kate je sastavio majstor Anko Itosu, neki tvrde dijelom i njegov učitelj Sokon Matsumura, na temelju Channan kata. Majstor Funakoshi (osnivač Shotokana) završio je svoj period učenja kod majstora Itosua prije nego je on počeo podučavati Pinan kate, ali ih je naknadno naučio u Japanu od Kenwa Mabunija ( osnivača Shito-ryu).

Bassai kate u Shotokan stilu vježbaju se u dvije verzije Bassai dai i Bassai sho. Bassai znači "prodrijeti u tvrđavu".

Za pravino izvođenje Bassai Dai kate potrebno je nešto više od minute.

Stari nazivi kate su Passai i Patsai. To je vrlo stara kata, a neki vjeruju da je na Okinavu donesena još u 14.st s dolaskom 36 kineskih obitelji, ali za to nema dokaza. Zbog svoje starosti kata je dosta raširena, a bila je omiljena kata mnogih majstora te je zbog toga to kata sa najviše tradicionalnih verzija. Razne verzije se međusobno dosta razlikuju, tako da na prvi pogled teško zaključiti da se radi o katama nastalim na temelju jedne iste kate.Najstarije poznate verzije su Matsumura no passai (po majstoru Sokon Matumuri, 1809-1899 koji je predstavnik Shuri-te tradicije), Oyadomari no passai (po majstoru Kokan Oyadomari,1827-1905, predstavniku Tomari-te tradicije) i Matsumora no Passai (majstora Kosaku Matsumore,1829-1898, predstavniku Tomari-te tradicije). Majstori Matsumora i Oyadomari bili su prijatelji i vjerojatno su katu naučili od istog učitelja, ali je jedan od njih, a možda i obojica izmjenili katu tako da se one danas razlikuju. Na temelju Matumura no Passai majstor Anko Itosu (1831-1915, učenik majstora Matsumure) sastavio je svoju verziju poznatu pod nazivom Itosu no Passai. Za varijanta Passai kate Passai Guwa (Guwa ili Gwa znači mala na Okinavljanskom) sada poznatije kao Koryu no Passai (koriju znači stara) nije poznato tko ju je osmislio. Osim njih postoje i druge tradicionalne verzije kao što su Tawada no Passai, Chibana no Passai, Ishimine no Passai, Tomari no Passai, Motobu no Passai i dr. Prve dvije su zapravo vrlo slične kati Matsumura no Passai jer su nastale direktno iz nje uz male preinake pa možemo reći da su to zapravo njene podvarijante, dok je Ishimine no Passai navodno slična kati Itosu o passai.

S obzirom da postoji velik broj varijanti Passai kate neki stilovi (kao i Shotokan) vježbaju više verzija kate, a onda često jednu od njih zovu Passai dai, a drugu Passai sho. Važno je napomenuti da Passai dai u jednom stilu nije nužno ista kata kao u drugom. Tako npr. u Kobayashi-ryu Passai dai je Matumura no Passai, a Passai sho je Itosu no Passai, dok je u Shotokanu Bassai dai podvarijanta od Itosu no Passai, a Bassai sho podvarijanta kate Passai Guwa.

Matumura no passai započinje kombinacijama Age uke, Ura zuki, tomari verzije majstora Matsumore i Oyadomarija započinju serijama s otvorenim dlanom, Itosu no Pasai započinje sa uchi i soto ude uke blokovima.

Bassai/Passai po stilovima:

Shotokan
Bassai dai
 nastala je iz Itosu no Pasai od koje se najviše razlikuje u tome što je Neko ashi dachi stav zamijenjen s dužim i dubljim stavovima (Kokutsu dachi i Zenkutsu dachi), a projenjene su i neke tehnike.
Bassai sho nastala je iz Passai Guwa, te je ona dodana u Shotokan stil kasnije dok se u početku vježbala samo Bassai dai koju su tada zvali samo Bassai.

Shito-ryu
Bassai dai je Itosu no Passai 
Bassi sho je Passai Guwa 
Matumura Bassai je Matsumura no Passai, zapravo navodno Tawada no passai podvarijanta
Tomari Bassai je Matumora no passai

Wado-ryu
Passai (Bassai
) je varijanta kate Itosu no passai

Matubayashi-ryu
Passai
 je Oyandomari no passai

Seibukan (Sukunaihayashi-ryu) 
Oyandomari no passai
Passai Guwa

Kobayashi-ryu
Passai dai
 je Matsumura no Passi 
Passa sho je Itosu no passai

Shido-kan (Kobayashi-ryu)
Matsumura no passai
Itosu no passai
Koryu Passai
 je Passai Guwa

Kanku kate u Shotokan stilu vježbaju se u dvije verzije dai i sho. Kanku znači "pogledati u nebo", a naziv je vjerojatno dobila po početnoj kretnji u kati.

Kanku dai najduža je Shotokan kata.

Stari nazivi kate su Kushanku, Kusanku, Kosokun.
Od 1756 do 1762. godine kineski majstor borilačkih vještina poznat na Okinavi kao Kushanku (ili Kusanku ili Kosokun) podučavao je Okinavljanske majstore. Njegovi najvažniji učenici bili su Kongo Skugawa, Chatan Yara.
Dvije su glavne tradicionalne verzije Sakugawa no Kushanku i Chatan Yara no Kushanku od kojih su se razvile sve ostale verzije i njihove podvarijante. Vjeruje se da je majstor Itosu koristeći verziju Sakugawa no Kushanku kate napravio tri nove verzije kate: Kushanku dai, Kushanku sho i Shiho Kushanku čije se podvarijante vježbaju u mnogim stilovima.

 

Kanku/Kushanku/Kusanku/Kosokun po stilovima:

Shotokan
Kanku dai
 - verzija koja se razvila se iz Sakugawa no Kushanku od Kushanku dai majstora Itosua 
Kanku sho - verzija koja se razvila se iz Sakugawa no Kushanku od Kushanku sho majstora Itosua

Shito-ryu
Kosukun dai - verzija koja se razvila se iz Sakugawa no Kushanku
Kosukun sho - verzija koja se razvila se iz Sakugawa no Kushanku
Shiho Kushanku - verzija koja se razvila se iz Sakugawa no Kushanku
Chatanyara Kushanku - razvila se iz Chatan Yara no Kushanku

Wado-ryu
Kushanku
 - verzija koja se razvila se iz Sakugawa no Kushanku od Kushanku dai majstora Itosua

Kobayashi-ryu
Kushanku dai
 - verzija koja se razvila se iz Sakugawa no Kushanku
Kushanku sho - verzija koja se razvila se iz Sakugawa no Kushanku

Matubayashi-ryu
Kusanku
 - razvila se iz Chatan Yara no Kushanku

Isshin-ryu
Kusanku - razvila se iz Chatan Yara no Kushanku

Kusanku - razvila se iz Chatan Yara no Kushanku

Seibukan (Sukunaihayashi-ryu) 
Kusanku
 - razvila se iz Chatan Yara no Kushanku

Jion kata potječe iz Tomari-te tradicije. Nije tako rasprostranjena kata kao Kushanku i Passai.

Empi - Dtari naziv je Wanshu ili Wansu

Dvije tradicionalne verzije Tomari no Wanshu i Itosu no Wanshu

E-mail